Küçük Adımlar
projesini, proje kapsamında kullanılan kitapçıklardan da alıntı
yaparak tanıtmama izin veren, Zihinsel Engellilere Destek Derneği
Başkanı, Sn.Avukat Çiğdem Atvur'a çok teşekkür ederim.
Ayrıca,
projenin takibinde başvuru kaynağı olarak kullanılan kitapları
Türkçe'ye uyarlayan, Sn.Gönül Kırcaali-İftar, Sn.Sema Batu,
Sn.Elif Tekin ve Sn.Yıldız Uzuner'e tüm engelli çocuk anneleri
adına çok teşekkür ederim.
Aşağıdaki
anlatımlarda, Küçük Adımlar kitapçıklarından alıntılar mevcuttur.
*********
Küçük
Adımlar, 0-4 yaş arası gelişimsel geriliği olan çocuklara
yönelik bir erken eğitim programıdır. Erken Eğitim, özürlü
çocukların tüm potansiyellerine ulaşmaları için, eğitimin
olabildiğince erken başlaması anlamına gelmektedir.
Küçük
adımlar, gelişimsel geriliği olan çocukların anne babalarına
yönelik olarak ve onlara neyi nasıl öğreteceklerini öğretmek
üzere hazırlanmış bir ev içi eğitim programıdır.
Dayanağı
Macquarie programı olan Küçük Adımlar'ın ilkelerinden birkaçı:
1-) Bütün
çocuklar öğrenebilirler. Zihinsel Geriliği olan çocuk da öğrenir
ama daha yavaş öğrenir.
2-) Özürlü
çocukların, tüm çocukların öğrendiği ve kullandığı becerileri
öğrenmeleri gerekir. Bu
beceriler onların oynamalarına, başkalarıyla etkileşimde bulunmalarına,
en üst düzeyde bağımsızlık kazanmalarına ve toplumun birer
üyesi haline gelmelerine yardımcı olacaktır.
3-) Anne
babalar çocuklarının en iyi öğretmenleridir.
4-) Yaşamın
ilk yılları öğrenme için çok önemlidir.
5-) İyi
hazırlanmış değerlendirme ve öğretim tetkikleri , daha iyi
öğrenme sağlar.
5-)Her
çocuk farklıdır, her aile farklıdır.
Küçük
Adımlar "iyi anne baba" olmayı öğreten bir el kitabı
ya da özürlü çocuk anne babası olmanın nasıl bir şey olduğunu
işleyen bir kaynak değildir. Bu program, çocuğumuza verebileceğimiz
en önemli şeylerin, çocuğumuza olan sevgimiz, onu kabülümüz,
onun bedensel ve duygusal gereksinmelerini karşılamamız ile
zaten verildiği düşüncesine dayanmaktadır.
Küçük
Adımların kapsamı
Küçük
Adımlar Programının temeli, aslında normal bir çocuğun gelişim
evrelerini belirleyip, engelli çocuğun bu evreleri yakalaması
sağlamak üzerine kurulmuştur. Çocukların, gelişim süreçlerinde,
belli aylarda belli becerileri edinmeleri gerekir, edinilen
bu becerilerin bir kısmı çok anlamlı değilken, bazıları mihenk
taşı niteliğindedir. Bu mihenk taşı niteliğinde olan beceriler,
devamında farklı becerilerin oluşumunu ve gelişmesini sağlar.
Çocukların
gelişim evreleri, gerek bu projede gerekse, genel anlamda
5 ana bölümde toplanmıştır.
1-) İletişim
becerileri: Çocukların isteklerini ve gereksinimlerini ifade
etmek, sohbete katılmak, özürlü çocuklar için bir çok kapıyı
açabilen özelliklerdir. Bu beceriler çocuğun kendisini kontrol
etmesine ve çevresinden daha fazla şeyler öğrenmesine aracılık
eder.
2-) Büyük
Kas Becerileri: Vücudun büyük kaslarının kullanımı ile gerçekleşen
becerilerdir. Bu beceriler yardımıyla, çocuk oturur, emekleri
yürür, tırmanır, topu tutar, bisikleti sürer v.s
· Yürüme
öncesi becerileri
· Denge, yürüme ve koşma
· Merdiven ve tırmanma becerileri
· Top becerileri
· Zıplama
· Bisiklete binme
3) Küçük
Kas Becerileri: Bu beceriler, ellerin ve gözlerin küçük kaslarını
kullanarak gerçekleştirilen becerilerdir.
· Bakma
· Tutma
· Nesne Sürekliliği
· Koyma
· El becerileri
· Çizim Becerileri
· Kitap Becerileri
· Problem Çözme ve Yap -Boz Becerileri
· Eşleme, Sınıflama ve Seçme Becerileri
4-) Alıcı
Dil Becerileri:Bu beceriler yardımıyla, çocuk başkalarının
konuşmalarına dikkatini
yöneltir, sözcükleri ve deyimleri tanır, yönergeleri yerine
getirir ve hepsinden önemlisi kendi dili kullanır.
· Dinleme
ve dikkati yöneltme
· Jestlere ve basit talimatlara tepki verme
· Nesne ve Resimler arasında seçim yapma
· Eylem bildiren talimatlara tepki verme
· Niteleme bildiren talimatlara tepki verme
· Yer bildiren talimatlara tepki verme
· Dilbilgisi kurallarına tepki verme
5-) Kişisel
ve Toplumsal Beceriler: Kişisel ve toplumsal beceriler, başkalarıyla
etkileşimde bulunmayı ve özbakımda bağımsızlaşmayı sağlayan
becerilerdir.
· Toplumsallaşma
ve oyun
· Yeme-İçme
· Giyinme
· Tuvalet Becerileri
· Temizlik ve bakım becerileri
Program
boyunca, bu beş ana başlıktaki, beceri dizilerinde yer alan
becerileri çocuklarımıza kazandırmaya çalışıyoruz.
Küçük
Adımlara, İstanbul Özürlüler Merkezi'nin verdiği destek, bir
eğitim yılı boyunca, yani Kasım-Haziran ayları süresince devam
etmektedir. Ancak, tahmin edileceği üzere, özürlü bir çocuğa
8 ayda tüm bu becerileri kazandırmak mümkün değildir. Zaten
amaç, aileye bu programı nasıl kullanacağını ve programın
ana fikrini öğretmektir. Bir kez işin mantığını
anldığımızda, ilkokul çağına dek, çocuğumuzu mümkün olan en
iyi seviyeye getirmek bizlerin elindedir.
Her aile
ve her çocuk birbirinden farklıdır. Dolayısıyla, her ailenin
hedefi de birbirinden farklı olacaktır. Kimileri için, yatarken
oturabilmek, başarı ise, kimileri için okuma yazmayı öğrenmek
başarı olabilir.
Özürlü
çocuk sahibi anne babaların en çok uykularını kaçıran konu:
Benden sonra çocuğum ne olacak sorusunun yanıtıdır.
İşte bu
yüzden, tüm hayal kırıklıklarımızı, umutsuzluklarımızı, kaderci
zihniyetimizi bir kenara bırakıp, bizi yoran, mutsuz eden,
umudumuzu kıran kişilere kulaklarımızı tıkayıp, çocuklarımızın
varolan potansiyellerini en iyişekilde kullanabilmeleri için
onlara yardımcı olmalıyız.
|