| .... |
| BÜYÜMENİN
İZLENMESİ: |
 |
Pretermin
büyüme şekli bebeğin iyilik halinin değerli bir göstergesidir.
Büyüme bozuklukları beslenme güçlükleri, yetersiz beslenme,
kronik hastalıklar veya sosyal-emosyonel zorluklara işaret
edebilir. Kronik hastalığı olan bir çok bebek hızlı büyümeleri
beklenen bir dönemde yüksek kalori gereksinimleri varken
bunu karşılayamaz çünkü beslenme kapasiteleri kısıtlıdır.
|
|
| Pretermlerde
pekçok faktör büyümeyi etkileyebilir: |
| 1) Gestasyon
yaşı, doğum tartısı |
| 2) Neonatal
hastalıkların ağırlığı |
| 3) Kalori
harcamasını artıran kronik hastalıklar (NEK, GER, BPD) |
| 4) Devam
eden hastalıklar |
| 5) Evdeki
ortam |
| 6) Heredite |
| .... |
| Büyüme
Beklentileri |
| Preterm
bebeklerin optimal büyümelerinin nasıl olması gerektiği kesin
olarak bilinmemektedir. Büyüme açısından homojen bir grup oluşturmayan
bu bebeklerin büyüme şekillerine ilişkin yapılmış çalışmaları
karşılaştırmak zordur. Bu çalışmalarda doğum tartıları, çalışmaya
alınan bebeklerin özellikleri, bebeklerin doğduğu yıllardaki
uygulamalar ve izlem süreleri önemli farklılıklar göstermektedir. |
| Erken postnatal
dönemdeki tartı değişikliklerini gösteren büyüme eğrileri hastane
yatış sırasında kullanılmaktadır. Taburcu olduktan sonra kullanılabilecek
bazı özel büyüme eğrileri de geliştirilmiştir. Klinik uygulamada
ise term bebekler ve çocuklar için geliştirilmiş eğrilerin kullanılması
en pratik yoldur ancak bu durumda "DÜZELTİLMİŞ YAŞ"
kavramı önem kazanmaktadır. |
| .... |
| Düzeltilmiş
Yaş Tanımı: |
| Bebeğin
kronolojik (doğduğu günden itibaren geçen süre), erken doğduğu
hafta veya ayın çıkarılmasıyla elde edilir. |
| Örneğin
gestasyon yaşı 28 hafta olan (28. haftada doğan) bir preterm
bebek, |
| 40 hafta
- 28 hafta = 12 hafta(3 ay) erken doğmuştur. Bu bebek kronolojik
olarak (doğum tarihine göre) 6 aylık olduğunda düzeltilmiş yaşı
6 ay - 3 ay = 3 ay olacaktır. Büyümenin izlenmesinde düzeltilmiş
yaş kullanımı için önerilen süreler 1-3 yaş arasında değişmekte
genellikle önerilen süre kronolojik yaş 36 aylık olana kadardır.
Bundan sonra bebeğin büyümesi kronolojik yaşına göre izlenebilir.
Düzeltilmiş yaştan kronolojik yaşa ilk geçişte bebeğin persantil
eğrisinin de değişebileceği ancak büyüme hızının etkilenmemesi
gereği akılda tutulması gereken pratik bir noktadır. |
| .... |
| Büyüme
Hızına Göre İzlem: |
Bebek taburcu
olduktan sonra ilk haftalardaki sık izlem sırasında veya ölçülerinin
henüz standart büyüme eğrilerinin çok altında olduğu dönemde,
büyüme hızının düzeltilmiş yaşına göre benzer yaştakı term bebeklerin
büyüme hızıyla karşılatırılması yararlı olabilir. Aşağıda bir
büyüme hızı tablosu örnek olarak verilmiştir.
| |
T
A R T I ..... A L I Ş I
..... (Gram / Gün)
|
| YAŞ |
10.
PERSENTİL
|
50.
PERSENTİL
|
90.
PERSENTİL
|
| |
Kız
|
Erkek
|
Kız
|
Erkek
|
Kız
|
Erkek
|
| 1
aya kadar |
20
|
18
|
29
|
30
|
39
|
42
|
| 2-3
ay |
14
|
18
|
23
|
26
|
32
|
36
|
| 5-6
ay |
12
|
12
|
15
|
15
|
19
|
19
|
|
| .... |
| Büyümeyi
Yakalama: |
| Çok düşük
doğum tartılı bebekler doğum sonrası ilk haftalarda beklenen
fetal büyüme hızının altında kalırlar. Ancak bir kez doğum tartılarını
yakaladıktan sonra intrauterin büyüme hızına benzer hızlarda
büyümeye başlarlar ve tartı artışı 15 g/kg/gün, boy uzaması
1 cm/hf, baş çevresi artışı 0.7 cm/hf. olur. Maksimal büyüme
hızı postkonsepsiyonel 36-40 haftalarda görülür. Ancak bu bebeklerin
çoğu hedeflenen hızda büyümelerine rağmen büyümeyi yakalayamazlar
ve taburcu olurken postkonsepsiyonel haftadaki referans fetal
tartı göre 10. persentilin altında kalırlar. |
| Düşük doğum
tartılı, AGA bebekler için büyümeyi yakalama genellikle ilk
2 yaşta olur. İlk olarak baş çevresi, sonra tartı en sonra da
boy büyümeyi yakalar. Üç yaşından sonra büyümeyi yakalama enderdir.
|
|
| |
