| Prematüre
bebeklerin en önemli göz sorunlarından biri "prematürelik
retinopatisi"dir (Retinopathy of Prematurity - ROP). Prematürelerde
oluşabilecek retinopatinin erken tanısı ve tedavisi önemlidir. |
| ...... |
| Risk
Faktörleri: |
| Prematüre
retinopatisinin gelişiminde birçok faktör rol oynar. Bunların
arasında gestasyonel yaş, düşük doğum tartısı ve oksijen tedavisinin
süresi sayılabilir. Tüm bunların yanında tek başına prematürelik
de ROP gelişmesinde büyük faktördür. |
| Retinopati
sıklığı 1500 gr.dan küçük prematürelerde yüksektir. Retinopati
sıklığı 1500 gr.dan küçük prematürelerde yüksektir. Vakaların
% 70-80'inin ağırlığı 1000 gr.ın altındadır. Tekrarlayan apne,
immatürite, ağır sepsis, hızlı yapılan kan değişimi veya kan
transfüzyonu, intra ve periventriküler kanama, bronkopulmoner
displazi, solunum güçlüğü sendromu, ductus arteriyozus açıklığı
(PDA) retinopati riskini artırır. |
| ...... |
| Retinopati
Evreleri: |
| Retinopatinin
derecesi doğum ağırlığı ve gestasyon yaşıyla ters orantılıdır.
Prematüre retinopatisi 5 evrede incelenir. Evre I ve Evre II'de
girişim gerekmez. % 80 oranında spontan gerileme olur. Ancak
bu bebekler retina maturasyonu tamamlanıncaya (genellikle terme
-doğması gereken tarihe-) kadar takip edilmelidir. Evre I ve
Evre II'de kalıcı sekel çok azdır. Daha ileriki evrelerde kalıcı
sekellerle karşılaşma oranı artar, kriyoterapi ve gerekirse
vitre cerrahisi uygulanabilir. |
| Gelişen
koşullarda yaşatılabilen prematüre bebek sayısı arttıkça prematüre
retinopatisi sıklığı da artmıştır. 1000 gr.ın altındaki bebeklerin
% 2-4'ünde körlük oluşabilmektedir. Neonatolog ve oftalmologların
birlikte çalışması ile bu ağır komplikasyonun erken tanısı ve
zamanında tedavisi sayesinde görme kaybı riski azaltılabilir.
|
| ...... |
| ROP
Muayenesi ve takibi: |
 |
Prematüre
bebeklerin ilk göz muayenesi genel olarak doğumdan sonraki
4.-6. haftalar arasında yapılmalıdır. Ancak doğum tartısı
1000 gr.ın altında ve gestasyon yaşı 28 haftadan küçük
bebeklerde daha erken dönemde ROP gelişebileceği göz önünde
bulundurulmalıdır. İlk muayenede ROP gözlenmemiş olsa
bile bebekler yine terme (doğması gereken zamana) kadar
|
|
| 2
haftada bir kontrol edilmelidir. 32 hafta ve 1500 gr.ın altında
doğan ve oksijen alan bebekler ile 30 hafta ve 1300 gr.ın altında
doğan tüm bebekler postnatal yaşları 4 hafta olduktan sonra
ROP açısından taranmalıdır. Dördüncü postnatal haftasında hastanede
yatmakta olan bebeklerde bu tarama küvöz içinde yapılır. Bebek
hastaneden taburcu olurken, göz muayenesi için randevularının
alınmış olması gerekir. |
| ...... |
| Tedavi: |
| Prematüre
Retinopatisi'nde tedaviyi belirleyen iki önemli tanım vardır: |
|
| Eşik
Hastalık: Uluslararası sınıflamada hastalığın yerini
ve yayılımını belirlemek üzere, retina merkezi optik disk
olan farklı büyüklükteki iki konsantirik halka ile 3 bölgeye
ayrılmış ve içten dışa 1,2,3 diye isimlendirilmiştir.
Eşik hastalık, bölge 1 ve 2'de devamlı 5 saat kadranı
veya aralıklı 8 saat kadranı genişliğinde evre 3 retinopati
ve artı hastalığının birlikte bulunmasıdır. |
|
Optik
disk ve retina bölgeleri
|
|
 |
| Artı
Hastalığı: Hastalığın ilerlediğini ve aktif olduğunu gösterir.
|
| Eşik
hastalık saptanan bebekler 3 gün içinde tedavi edilmelidir.
Yöntem kryoterapi veya lazer tedavisidir. Kryoterapi ile başarı
% 50 iken, laser tedavisinin özellikle bölge 1'deki olgularda
başarı şansı biraz daha yüksek, komplikasyon riski daha azdır.
|
| Evre
4b'de klasik dekolman cerrahisi uygulanır. Evre 5'de pars plana
vitrektomi uygulanır ancak başarı oranı oldukça düşüktür. |
| |
|
| Başvurulan
Kaynaklar: |
| Prof.Dr.Asuman
Çoban |
| Prof.Dr.Zeynep
İnce |
| Pediatri,
Prematüre Retinopatisi, Prof.Dr.Gülay Can, Nobel Tıp Kitabevleri |
|
Neonatoloji,
Göz Sorunları ve Prematüre Retinopatisi, Doç.Dr.Fahri Ovalı,
Nobel Tıp Kitabevleri
|
| Neonatoloji,
Prematüre Retinopatisi, Doç.Dr.Nur Kır, Nobel Tıp Kitabevleri |
|
