|
Dr. Vaclav
Vojta , Prag'lı bir çoçuk nöroloğudur. 1954 yılından beri
bu tedavi yöntemi üzerinde çalışmaktadır.
Dr. Vojta
, yenidoğanda refleks emekleme ve refleks dönme gibi global
hareketlerin olduğunu gözlemiştir.Bu gözlemler sonucu tedavinin
ana prensibi olan refleks yoluyla hareket ,refleks emekleme
refleks dönme prensiplerini ortaya koymuştur. Rehabilitasyon
programı kapsamında refleks emekleme ve refleks dönme sayısız
defa tekrarlanmış ve buna refleks lokomasyon prensibi denmiştir.
Lokomasyon kompleksi iyiye ve mükemmele gittikçe patolojik
tablonun düzeldiği gözlenir. Böylece motor gelişimi normal
biçimde seyreder.
Vojta çeşitli başlangıç konumundan çıkarak , genellikle kas
gerilimi , periost uyarılar gibi sensibl uyaranların tam olgunlaşmamış
yollar üzerinden merkeze taşınarak , oradan tekrar perifere
iletilen motor cevap kompleksleriyle refleks lokomasyon olayının
başlatıldığı sonucuna varmıştır. Bunun için tedaviye ilk
üç ayda başlandığı takdirde ilkel duruş ve hareket postürlerinin
yerleşmesi engellenebilir görüşündedir. Dr. Vojta afferent
ve afferent sistemini şu şekilde açıklanmıştır:
Başlangıçta
uyaranlar bölgeler üzerine basınç sonucu oluşur. Bunlar proprioseptif
niteliktedir. Fazik kas kontraksiyonu , direnç sonucu , izometrik
bir kontraksiyona dönüşmektedir. Hareketin süresi direnç yüzünden
uzar. Çünkü kas grupları sürekli aktif kaontraksiyonda kalmaktadır.
Baş ve extremiteler son kesin durumlarına ulaştıklarında koordinasyon
kompleksinin aktivasyonuna son vermiş olur. Bir tek bölgenin
uyarılmasıyla bir lokal birde uzak cevap alınır. Lokal başlatıcı
bölgenin kullanıldığı extremitede oluşurken , uzak cevap karşı
extremitede oluşmaktadır. Uyarı ile tek tek kas fasikülleri
kontrakte olurlar. Spinal arka bağlar, spino serebreller yollar,
spinoretiküler yollar vasıtasıyla beyin sapının retiküler
alanı uyarılır.Beyin sapının bu retiküler alanı , tüm motor
cevapların bir tek başlatım bölgesinden organize olabildiği
en düşük koordinasyon düzlemidir. En düşük koordinasyon düzlemi
fasikulus longitudinalis dorsalis'in çekirdeğinin üstüne lokalize
olmuştur. Emekleme refleksinin yenidoğan döneminden itibaren
var olduğu gözönüne alınırsa, afferent sisteminin sadece kortikospinal
yol üzerinden ileti yapmadığı düşünülebilir. Buna ilave ileti
yolu sistemleri bulunmaktadır.Ancak henüz hangi yolların bu
sisteme katkıda bulundukları hakkında bir şey söylemiyor.
Retikülospinal yolun en büyük rolü oynadığı kabul edilmektedir.
Rubrospinal ve Nigrospinal yollarında insanın anatomik yapısındaki
açıklamalardan daha büyük rol oynadığı kabul ediliyor. Refleks
emeklemenin başlangıç pozisyonu : yüzüstü pozisyonda çocuk
yatırılır. Yüze bakan kol önde baş hizasında , arkadaki kol
gövde yanında pronasyonda tutulur., alt extremite hafif dış
rotasyonda ve dizlerden hafif flexiyonda yerleştirilir.
|
